Geschiedenis (10)
De oude stukken van de kerkenraad en de kerkvoogdij zijn aanwezig in het Streekarchief van Land van Heusden en Altena, Pelsestraat 17, 5256 AT Heusden, tel. 0416-661901.
De streekarchivaris dhr. T. van der Aalst of een van zijn medewerÂkers zal u op verzoek graag informaÂtie verstrekÂken. Voor informatie of kosteloze inzage gelden de richtlijnen voor het beheer van de kerkelijke- en semikerkelijke archieÂven.
Naast vele nieuwe activiteiten zijn er de afgelopen jaren ook activiteiten beindigd na een lange traditie.
Koor :Een Vaste Burgt
De gemeente heeft jarenlang een gemend volwassenkoor gehad. Door gebrek aan (mannelijke) leden is medio 2005 besloten om met het koor te stoppen. Initiatieven om een nieuw (jongeren)koor te starten zijn niet gelukt.
Het Kruispunt Open Jongerenwerk
In de periode van tenminste 1988 tot 2007 heeft de Hervormde gemeente van Aalburg op zaterdagavond open Jongeren werk gehad. Wat is gestart in de Schuur van Lena Vos in de Polstraat. In 1995 is de Zwarte schuur door de kerk gekocht. De leiding en de jongeren hebben deze van binnen helemaal opgeknapt waardoor een nieuwe lokatie onstond.
Door het open karakter was het soms voor eigen jongeren minder aantrekkelijk om hun zaterdagavond het kruispunt te bezoeken. Vanaf 2006 is voor een nieuwe invulling gekozen met Stay Close.
In 2008 is het kruispunt opnieuw helemaal gerestyled. Naast plek voor de jongeren is het ook een prima ruimte waar o.a Sing inn, Alpha Cursus en kinderbijbelclub worden gehouden.
Door de plannen van de nieuwbouw van de kerk zal de Zwarte schuur op termijn verdwijnen en zal de plek voor de jongeren op de zolder van nieuwe kerkgebouw worden gemaakt.
Zondagschool
De zondagschool kwam decenialang elke zondagmiddag bij elkaar voor de kinderen van de gemeente. De zondagschool vind zijn oorsprong in de tijd dat er nog geen Christelijk onderwijs was. De zondagschool is gestopt in het jaar 2008.
De Nederlandse Hervormde Kerk was sinds 1816 de naam voor de Nederduits(ch) Gereformeerde Kerk die tijdens de Tachtigjarige Oorlog de officiele kerk van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden was geworden. Voor 1816 luidde de naam van dit kerkgenootschap voluit de Nederduits Gereformeerde Kerk. In 1816 werd de naam van deze organisatie officieel Nederlandsche Hervormde Kerk en naderhand Nederlandse Hervormde Kerk. Op 1 mei 2004 is de Nederlandse Hervormde Kerk met de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch-Lutherse Kerk opgegaan in de Protestantse Kerk in Nederland
Na de bevrijding van het Franse bewind werd Willem I koning van Nederland. Eerst alleen van het Noordelijk Nederland, later van een groter land, het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Koning Willem I hield zich ook met kerkelijke vraagstukken bezig. Hij liet voor de Nederlandse Hervormde Kerk een kerkorde ontwerpen. Op 7 januari 1816 werd het Algemeen Reglement voor het bestuur der Nederlandsche Hervormde Kerk in het Koningrijk der Nederlanden, bij Koninklijk Besluit goedgekeurd. Hierbij kreeg de kerk de officiele naam Nederlandse Hervormde Kerk.
bron Wikipedia ingekort
Het oude uurwerk van de kerk uit Aalburg staat opgesteld in de ontvangsthal van het gemeentehuis.
Het uurwerk is in 1921 gemaakt door Eijsbouts uit Asten met serienummer 751 en heeft van 1921 tot 1961 in de kerk van Aalburg gestaan.
Het uurwerk is een 8 daags torenuurwerk gebaseerd op het gangwerkprincipe van Graham met constante kracht, Het slagwerk geeft elk uur het aantal uren aan en op het halve uur 1 slag.
In 1982 is het uurwerk in het gemeenthuis geplaatst. Bij bijzondere gelegenheden en bruiloften wordt het in werking gesteld.
Het orgel dat in 1955 geplaatst werd (in plaats van het verwoeste Van Oeckelen-orgel) bleek door gebrek aan goed materiaal niet lang mee te kunnen gaan.
In 1990 is er een nieuw orgel gemaakt door S.F. Blank uit Herwijnen in biedemeierstijl. Uitgangspunt is het oorspronkelijke orgel van Van Oekelen geweest wat in de tweede wereldoorlog verloren is gegaan.
Dispositie orgel (stemmen)
Hoofdwerk
- Prestant 8 voet
- Holpijp 8 voet
- octaaf 4 voet
- Quint 3 voet
- Octaaf 2 voet
- Cornet 4 sterk diskant
- Mixtuur 3/4 sterk gedeeld in bas en diskant
- trompet 8 Voet gedeeld in bas en diskant
Manuel II positief
- Flute travers 8 Voet
- Fluit 4 voet
- Gemshoorn 2 voet
Pedaal
- Subbas 16 voet
Verder heeft het orgel een opliggende Tremulant voor het gehele werk en verschillende klavierkoppels manual 1 aan manual 2, Pedaal ana Manual 1 en pedaal aan manual 2.
Het houtsnijwerk is ook uitgevoerd doro S.F, Blank. Dhr W. vd Berg van het atelier voor kerkelijke ambachtelijke kunst uit Lienden verzorgde het schilderwerk in de Biedemeier kleurstelling.
Het orgel wordt gebruikt voor de samenzang in de wekelijkse erediensten.
Meer informatie over de maker van het orginele orgel
De eerste generatie: Cornelis van Oeckelen (1762-1837)
De eerst aanwijsbare Van Oeckelen die orgels maakte was Cornelis van Oeckelen (1762-1837), "mr orlogiemaker". Later werd hij aangeduid als "uurwerkmaker, orgelspeelwerk- en pianomaker en winkelier". Als uurwerkmaker was hij belast met het uur- en speelwerk van de toren van de Bredase Grote Kerk. Ook was hij bespeler van het carillon. Naast het verrichten van reparatiewerk aan diverse orgels maakte hij ook enkele nieuwe instrumenten, onder meer te Oud Beijerland (1821) en Waalwijk (1822).
Henk Kwakernaat:
Vader Cornelis van Oeckelen was als orgelmaker actief in de periode 1821 - 1828. Zijn eerst bekende werkzaamheden waren het adviseren en voltooien (al is nog steeds niet helemaal duidelijk wat daarmee bedoeld wordt) van het orgel voor de NH kerk te 's Gravenmoer. In 1822 bouwt Cornelis van Oeckelen 'zijn' eerste nieuwe orgel voor de RK kerk te Prinsenbeek. In 1828 voltooide hij de laatste twee orgels, n.l. voor de Hervormde kerk de Aalburg en voor de Hervormde kerk te Hooge Zwaluwe (Hoewel dat laatste orgel zoveel afwijkt van de overige instrumenten dat ik (Henk Kwakernaat) me afvraag in hoeverre dit een nieuw orgel betrof). Het orgel in de Hervormde kerk te Oud Beijerland werd gebouwd door Cornelis van Oeckelen & Zonen (1826/27). Met name die zonen zijn belangrijk. Uit een onderzoek naar de orgelmakers Van Oeckelen (dus de hele familie) waarmee ik reeds een aantal jaren bezig ben kom ik tot de volgen de hypothese: Cornelis van Oeckelen (klokkenist, horlogemaker en winkelier) heeft zijn zonen in de gelegenheid gesteld een vak te leren.
Sinds 1981 bezit de Hervormde Gemeente Aalburg een kerkzegel. U vindt in het zegel een afbeelding van een burg (of burcht), een versterkte toren met daarbij de woorden die in het randÂschrift staan, genomen uit Psalm 91:2, ‘Mijn Toevlucht en mijn Burg’. Verder leest u in het randschrift de woorden ‘Sigillum Ecclesiae Aelburgensis’, wat betekent: zegel van de kerk van AalÂburg. De naam Aelburgensis is overgenomen van het portret van de eerste predikant van Aalburg, Johannes Cloppenburch, die daarop
genoemd wordt: Pastor Aelburgensis.
Dit randschrift en de bijbehorende afbeelding bedoelen meer te zijn dan alleen een zinspeling op de naam ‘Aalburg’. Wij willen hiermee belijden en getuigen dat de vastheid van onze gemeente niet in onszelf, in onze organisatie en activiteiten gelegen is, maar in de Heere, Die als een sterke toren behoedt voor alle gevaar. Hij geve dat velen in onze gemeente met Psalm 91:2 zullen zeggen: ‘Ik zal tot de Heere zeggen: Mijn Toevlucht en mijn Burg! mijn God, op Wie ik vertrouw!’
Zie ook: T.L. Korporaal, Als een lelie onder de doornen. Beschrijving van de kerkzegels van de Nederlandse Hervormde Kerk, Zoetermeer 1996,
De kansel/preekstoel
De Voet van kansel zwartmarmer. De kansel was vroeger geheel geverfd wat nog zichtbaar is in de verfsporen op de deur. Gebouwd omstreeks 1110, maar grote delen zijn vernieuwd.
het Doopfont en doopbekkenhouder
De houder is gemaakt van geel koper, De doopschaal is gemaakt van zink. Tijdens de 2e wereldoorlog is dit bekken beschadigd door een granaatsplinter. De repararatie is zichtbaar. Jaar;omstreeks 1110
De bevestiging van het doopbekken aan preekstoel geeft symboliek weer van Woord en Sacrament ( oud-predikant van Aalburg Ds.L.Blok 1970-1972
Het avondmaalsstel
informatie nog toevoegen
De kroonluchters
De geelkoperen kroonluchters in de kerk stammen uit 1503 het zijn 2 kronen met 6 kaarshouders en 2 kronen met 12 kaarshouders
De grafzerken in de kerk
Portaal in de toren grafzerk uit 1449 met o.a. opmerkelijke tekst Bid voor de ziele en ook het wapen van Wijk.
Onder orgel Grafzerk uit 1646 van Johannes Emmecchoven predikant van 1634 tot 1646 te Aalburg.
Voor de preekstoel grafzerk uit 1725 met het graf van Martinus Verhoeven predikant te Aalburg van 1689 tot 1725 .
Gedenksteen
Aan de gevel is een gedenksteen aangebracht uit 1631.
De Lezenaar is van geelkoper en vervaardigd door Ant Swaans uit Heusden en gemaakt in 1801 in de Louis XVI stijl
Het dorp Aalburg en het dorp Wijk zijn al lange tijd burgerÂlijk een eenheid:Wijk en Aalburg. Maar kerkelijk zijn beide gemeenten geheel zelfstandig.Het oorspronkeÂlijke kerkgebouw van Aalburg werd waarschijnlijk omÂstreeks het jaar 1000 gesticht op een stroomrug van de Maas. Of al eerder, want het dorp wordt reeds in 889 genoemd. In de eerste eeuwen was de kerk toegeÂwijd aan St. Trudo en viel deze onder het gezag van de abdij van Sint-Truiden in België.
De oudste vermelding van een kerk te Aalburg dateert uit 1012. WaarÂschijnlijk is dit een houten gebouw geweest, dat in 1055–1082 verÂvangen is door een tufsteÂnen kerk op basalÂten fundeÂrinÂgen. De oudste grafzerk dateert uit 1449 en is nu te vinden onder de toreningang. Tot 1630 was de kerk bedekt met een rieten dak. Door bliksemÂinslag
brandde de kerk in dat jaar uit, maar herbouw volgde. Een inscriptie op de noorÂdelijÂke zijmuur houdt de herinnering hieraanvast.
In de beide zijmuÂren zijn nog de aparte mannen- en vrouwenÂinÂgangen te herkenÂnen, al zijn ze nu dichtgemetseld.
De kerk en de toren werden tijdens de Tweede WereldÂoorlog vrij ernstig getroffen. In de winter van 1944 vormde de Maas de scheiÂding tussen de Duitse en de Geallieerde legers. Over en weer is toen veel geschoten. Na de oorlog volgde een restauratie die in 1955 werd voltooid. Een nieuwe consistorie bleek nodig
In Aalburg hebben de volgende predikanten gediend. Enkele opvallende gegevens
-
40 predikanten
-
9 predikanten zijn overleden terwijl ze nog predikant waren in Aalburg
-
Voor 20 dominees was dit de eerste gemeente. de termen Proponent en Candidaat hebben hierin dezelfde betekenis.
-
4 predikanten gingen met emeritaat
-
Dominee die met bijna 51 jaar het langst diende was Ds. van Veen van 16 augustus 1807 tot zijn overlijden op 18 mei 1858
-
Dominee Martinus Verhoeven werd opgevolgd door zijn zoon Gerardus in 1726.
-
De langste tijd dat de gemeente vacant was 10 jaar tussen 1927 en 1937
-
In de consistorie hangen foto's en portretten van een aantal Dominees
-
Sinds 2008 hangt in de oude kerk borden met de namen van de predikanten
-
Voor de preekstoel ligt een grafsteen van een van de predikanten uit
Lijst met namen:
-
(Jacobus Snoeck, van Lemmen 1610, predikant zowel in Wijk als in Aalburg, overleden 1616).
-
Johannnes Theodori Cloppenburch, proponent 1617, naar Heusden 1618.
-
Abraham Adriani, van Eethen en Meeuwen 1618, naar Arkel 1620.
-
Casparus Hellius, proponent 1621, overleden 1624.
-
Jacobus van Oudenhoven, proponent 7 juli 1626, naar Nieuw-Lekkerland 1631.
-
Martinus Lydius, proponent 1632, naar Heusden 1634.
-
Johannes van Emminckhoven, proponent 1634, overleden 2 januari 1646.
-
Arnoldus van Elten, proponent 1647, naar Woudrichem 1652.
-
Martinus Vechovius, van Brakel 1652, overleden 1664.
-
Leonardus Beverlo, proponent 1667, overleden 14 februari 1689.
-
Martinus Verhoeven, proponent 1689, overleden 22 december 1725.
-
Govardus Verhoeven Mart.zn., proponent 1726, overleÂden 1744.
-
Abraham Jellico, proponent 9 januari 1746, naar SchipluiÂden 2 februari 1752.
-
Joh. Anth. van Hardeveld, proponent 20 augustus 1752, overleden 30 oktober 1759.
-
Franciscus Sterck, proponent 4 januari 1761, naar Heusden 11 juni 1770.
-
Arnoldus Walkart, proponent 10 maart 1771, naar Eindhoven 11 juni 1775.
-
Jacobus Moojen, proponent 3 december 1775, naar BarenÂdrecht 28 mei 1786.
-
Petrus Pické, van Soest 1 april 1787, naar Giessendam en Nederhardinxveld 23 november 1788.
-
Sander van Hoek, van Wadenoijen 15 maart 1789, naar Middelburg 1807.
-
Bastiaan van Veen, van Poederoijen 16 augustus 1807, overleden 18 mei 1858.
-
Willem Jacob Gezelschap, van IJsselmuiden 23 oktober 1859, naar Haamstede 29 juni 1862.
-
Harmen Timmer Westeroven van Meeteren, van Kesteren 26 april 1863, emeritaat 1873.
-
Joh. Abraham Christoffel Nonhebel, van Leimuiden 5 juli 1874, naar Poortvliet 2 juli 1876.
-
Wilh. van Griethuijsen Hendr.zn., van Goudriaan 2 september 1877, naar Moerkapelle 6 mei 1883.
-
Hinrich Groeneveld, van Hoog‑Blokland 28 september 1884, emeritaat 1 september 1901.
-
Lubbertus Gerhardus Bolkestein, van Cothen 4 mei 1902, naar Kortgene 17 augustus 1907.
-
Joh. Carel Corn. Trillaard, van Scherpenisse 20 juni 1909, naar Hendrik Ido Ambacht 13 oktober 1912.
-
Hendrik Ewoldt, candidaat 26 april 1914, naar Gameren 16 juni 1918.
-
Nicolaas Cornelis Bakker, van Schoonrewoerd 22 juni 1919, naar Benschop 9 juli 1922.
-
Jan Bus, van Vreeswijk 26 april 1925, naar Opheusden 14 augustus 1927.
-
Paulus Pieter Jan Monster, candidaat 6 juni 1937, naar Amersfoort 1941.
-
Leendert Trouwborst, van Brakel 12 juni 1941, naar Hoogeveen 1946.
-
Cornelis Adrianus van der Straaten, van Nes en Wierum 1951, emeritaat 1 december 1968.
-
Laurens Blok, van Ridderkerk 12 april 1970, emeritaat 1 mei 1972.
-
Marinus Baan, candidaat 16 januari 1974, naar Putten 4 mei 1978.
-
Machiel Adrianus van den Berg, candidaat 4 juli 1979, naar Harderwijk 1 juli 1984.
-
Paul Jan Visser, candidaat 26 december 1984, naar Harderwijk 26 maart 1989.
-
Maarten Jan Paul, candidaat 25 oktober 1989, naar Dirksland 24 april 1994.
-
Wilhelmus Hendricus Theodorus Moehn, van Reeuwijk 5 november 1995, naar Oldebroek 1 februari 2004.
- Berend Christiaan Haverkamp, van Werkhoven/Schalkwijk 15 jan. 2006.
De Bijbel is het heilige boek van de christenen. Het woord Bijbel komt van het Griekse woord biblia, dat ‘boeken’ betekent. De Bijbel bestaat uit een reeks boeken van verschillende lengte en stijl in verhalende vorm, in proza en poëzie. Ze zijn over een periode van ongeveer duizend jaar geschreven door een groot aantal verschillende auteurs.
De Bijbelboeken zijn verdeeld over twee delen:
Het Oude Testament bevat de boeken die geschreven zijn in het Hebreeuws met een paar passages in het Aramees. Het Oude Testament wordt ook wel de Hebreeuwse Bijbel of Tanach genoemd. Dit is tevens het heilige boek voor Joden.
Het Nieuwe Testament bevat de boeken die geschreven zijn in het Grieks. Ze zijn geschreven door de eerste christenen, in een alledaagse vorm van Grieks (koinè-Grieks). De boeken van het Oude Testament zijn ontstaan in de eeuwen vóór het begin van onze jaartelling. De boeken van het Nieuwe Testament zijn geschreven in de periode tussen 50 en 150 na Christus. In de protestantse traditie heeft de Bijbel in totaal 66 boeken; in de katholieke traditie 73 boeken (inclusief 7 'deuterocanonieke boeken').
Woord van God
Voor veel christenen geldt de Bijbel als het woord van God. Dat hoeft niet te betekenen dat God zelf de teksten geschreven zou hebben of letterlijk zou hebben gedicteerd. Er wordt meestal mee bedoeld dat God zelf spreekt door de woorden van de auteurs van de bijbelse geschriften. Wat zij schrijven is datgene wat God aan de mensen vertellen wil. Op die manier is de Bijbel Gods openbaring aan de mensen.
Vertalen, lezen en begrijpen
De boeken van de Bijbel zijn geschreven in (voor ons) vreemde talen. Ze komen uit een tijd die ver achter ons ligt en dragen de sporen van een oude en andere cultuur. Om de Bijbel te kunnen vertalen of uit te leggen, moet men veel kennis hebben van die oude talen en culturen. Het is belangrijk dat dit steeds weer opnieuw gebeurt. Want de Bijbel is het waard om gelezen, vertaald en begrepen te worden!
bron: Nederlands bijbelgenootschap
In onze gemeente wordt gebruik gemaakt van de statenvertaling of de hertaalde statenvertaling. In bijzondere diensten wordt ook wel gelezen uit de Nieuwe Bijbelvertaling.
